Tebriz-Kuzey İran-İran
17 Mayıs 2023 Çarşamba
Pegasus Havayolları ile Saw-Tebriz uçuşunu gerçekleştirdik. Uçağımız Tebriz Havaalanına 03.45 te vardı. Daha evvelki gelişimizde kaldığımız Ahrab Otel’e taksi ile 40 tümene anlaşarak gittik. O gece için yer ayırtmadığımız halde bize hemen ücretsiz bir oda verdiler. Çalışanlar çok ilgili idiler. Zaten hepsi Azeri Türkü ve Türkçe konuşuluyor.
18 Mayıs 2023 Perşembe
Tebriz’de bugün Kandovan (Gündoğan) Köyünü gezip bir gece kalacağız. Dönüşte de iki gece kalıp karadan Van Şehrine gideceğiz. Kandovan İran’ın Kapadokyası ve Tebriz’e 52 km. uzaklıkta. Kandovan ile ilgili ayrı bir yazı yazdım.
Tebriz’e bu ikinci gelişimiz. Sanki Türkiye’nin bir Anadolu şehrindeyim. İnsanları çok yardımsever ve cana yakın, bizi herkes evine davet etti.
Tebriz,3500 yıllık geçmişi olan ve İpek Yolu üzerinde tarihi bir şehir. İran’ın 4.büyük şehri ve Azeri Türklerinin yaşadığı bir şehir. Azeri Türkçesi konuşuluyor. Ulaşım bize göre çok ucuz. Döviz bürolarında Türk lirası değiştirilebiliyor. 1 dolar 50.000 tümen. Biz genelde şehir içi ulaşımı hep taksi ile sağladık. Çok güvenli bir ülke.
Tebriz’de gezilecek yerler:
- El Goli Parkı: 12 metre derinliğinde bir göl ve kenarında Kaçar Hanedanı zamanında yazlık saray olarak kullanılan bir bina bulunmaktadır. Gölün etrafında yürüyüş yolları olup, insanların eğlenmesi ve dinlenmesi için gazinolar yapılmıştır.
- Gök Mescid (Mavi Cami): Karakoyunlu Hükümdarı Muzafferiddin Cihanşah (1436-1467) tarafından 1465 yılında yaptırılmıştır. İlk Türk İslam eserlerindendir. Mavi çinilerinden dolayı Gök Mescid olarak anılmakta,” İslam Turkuazı” olarak da adlandırılmaktadır. Tebriz ve civarında yaşanan depremlerden sonra harabe haline gelmiş olup 18. Yüzyılda tamamen yıkılmıştır. Yeniden inşasına 1950 yılında başlanmıştır. Biz gittiğimizde halen restorasyon çalışmaları devam etmekteydi. Camiye ismini veren mavi renkli çiniler. Kapı çevresinde ve duvarlarda yer yer görülmektedir. “Kabud Mescidi “de denilmektedir. Giriş 100 tümen.
- Tebriz Çarşısı: Doğudaki en büyük ve en önemli pazarlardandır. Unesco tarafından Dünya Mirası Listesine alınmıştır. Pazar uzunluğu, küçük kervansarayları, mimari üslubu ve barındırdığı değişik esnaf çeşitliliği ile doğunun çok değerli bir çarşısıdır. Ünlü İbrişim Çarşısı, Şems Çarşısı, Mevlana Çarşısı gezilecek diğer çarşılardır. Kilim, halı, keçe kilim ve şal dokumacılığının en güzel örnekleri bu çarşılarda görülebilir. Ayrıca çanak-çömlek, hasır sepet, havlu ve battaniye, ipek ve yün kumaş dokumacılığı, gümüşçülük, kunduracılık eyalette yaşatılan el sanatlarının önde gelenlerindendir.
- Tebriz Belediye binası: Tebriz’in en gösterişli binalarından olup taş oymacılığı ile ve önündeki saat kulesiyle ilgi çekmektedir.
- Şairler Anıtı: Makberetüş Şüera. Tebriz, ünlü şair ve edebiyatçıların yetiştiği önemli bir şehirdir. Nitekim dünyada şairler anısına yapılan tek anıttır.500’e yakın şairin mezarı da Tebriz’de bulunmaktadır. Şehriyar’ın mezarı ve anıtı da burada bulunmaktadır. Ancak ben Makedonya Struga’da da Şair heykellerinin bulunduğu bir “Şairler Parkı” na rastladım.
- Arg-e Tebriz: Firdevs Caddesinin başında karşımıza eski bir kale harabesi çıkmaktadır. Bu kalenin tamamı tuğla ile örülerek yapılmıştır. Önceleri bu kalenin surlarından idama mahkûm suçlular atılırmış. Tebriz’in en önemli tarihi yerlerinden olan bu kale, yıkılmış bir caminin yerine
500 yıl evvel yapılmıştır. Diğer ismi Mescid-i Alişah olup yıkılan caminin adını yaşatmak amacıyla söylenmektedir. Kalenin giriş kapısı İmam Humeyni Caddesi tarafındadır.
- Azerbaycan Müzesi: Mavi Caminin hemen yanında bulunmaktadır. Ülkenin en önemli müzelerindendir.
25 ve 26 Mayıs 2023 tarihlerinde Kuzey İran gezimizin arkasından tekrar Tebriz’de 2 gece kaldık. Dinlendik ve çarşı Pazar, tarihi yerleri gezdik.
27 Mayıs 2023 Cumartesi
Sabah Ahrab Otelden taksi ile Dervaza semtindeki Van minibüslerinin hareket edeceği yazıhanenin önüne geldik. Erdem Turizm’e ait 5 minibüs Van’a hareket etti. Kişi başı 450 tümen ödedik. Herkes valizini minibüsün arkasına koyuyor. Biz önde şoförün yanında oturduk. Hoy şehrinden geçerek yolda bir markette duruldu. 1600 gr. ağırlığında 2 adet teneke beyaz peynire 2×150=300 tümen ödedik. Sınır yenilenmiş. Çok güzel. Ancak kaçakçılık çok fazla. Türk tarafına daha çok çay, battaniye, fincan takımları geçiriliyor. İran tarafına da mutfak eşyaları, tencere, tava geçiriliyor. İki sınır kapısı arasına kapalı bir yol yapılmış. Yaklaşık 1 km uzaklığında bu yolda sadece yürüyerek gidilebilir. Herkes elindeki eşyalarla bu yolu çok zor yürüyor. Yürüyen band yapılmamış. Biz de çok zorlandık. Bir daha kara yolunu asla tercih etmem. Çünkü eşyalarını İran tarafında minibüsten alıp yolu yürüyerek geçmek lazım, daha sonra 1 km2lik yolun sonunda minibüsünü bulup tekrar eşyanı koyman gerekiyor. Yani Razi sınır kapısından girip Kapıköy sınır kapısından çıkıp hareket etmemiz 3 saati buldu. Saat 15 sularında Saray ve Özalp ilçelerinden geçerek Van’a ulaştık. Minibüs yolcuları tek tek kalacakları yere kadar götürüyor. Bizi de kalacağımız Şişli Öğretmenevine bıraktı.2 gece için 400×2= 800 lira ödedik.
Kuzey İran seyahatimiz 12 gün olarak burada bitti.
